ΕΣΠΑ

Γυναικολογία

Ουρολοιμώξεις - Urinary Tract Infections (UTI)

Γυναικολογία - Συχνά Γυναικολογικά Προβλήματα, Μπαρτζιώκας Αθανάσιος, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος, Τρίκαλα

Πώς αναπτύσσονται οι ουρολοιμώξεις στις γυναίκες;


Κλικ για μεγένθυση

Οι περισσότερες ουρολοιμώξεις ξεκινούν στο κατώτερο ουροποιητικό σύστημα, το οποίο αποτελείται από την ουρήθρα και την ουροδόχο κύστη. Τα βακτήρια από το έντερο ζουν στο δέρμα της περιοχής κοντά στον πρωκτό ή εντός του κόλπου. Τα βακτήρια αυτά μπορούν να εξαπλωθούν και να εισέλθουν στο ουροποιητικό σύστημα μέσω της ουρήθρας. Εάν διαπεράσουν την ουρήθρα, τότε μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη της ουροδόχου κύστης (ονομάζεται κυστίτιδα). Τα βακτήρια που έχουν μολύνει την ουροδόχο κύστη μπορούν να μεταφερθούν στο ανώτερο ουροποιητικό σύστημα, δηλαδή τους ουρητήρες και τα νεφρά. Η λοίμωξη των νεφρών ονομάζεται πυελονεφρίτιδα. Η λοίμωξη του ανώτερου ουροποιητικού μπορεί να προκαλέσει ασθένεια βαρύτερης μορφής σε σχέση με τις αντίστοιχες λοιμώξεις του κατώτερου ουροποιητικού.

Οι γυναίκες έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ουρολοιμώξεις σε σχέση με τους άνδρες, επειδή η ουρήθρα τους έχει μικρότερο μήκος. Στις γυναίκες, τα βακτήρια μπορούν να φτάσουν ευκολότερα στην ουροδόχο κύστη.

 

Τι προκαλεί τις ουρολοιμώξεις;

Η ανατομία της γυναίκας την καθιστά επιρρεπή στις ουρολοιμώξεις μετά τη σεξουαλική επαφή. Το άνοιγμα της ουρήθρας βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του κόλπου. Κατά τη διάρκεια του σεξ, τα βακτήρια που βρίσκονται κοντά στον κόλπο μπορούν να εισέλθουν εντός της ουρήθρας από την επαφή με το πέος, τα δάχτυλα ή συσκευές.

Οι ουρολοιμώξεις εκδηλώνονται επίσης στις γυναίκες όταν ξεκινούν τη σεξουαλική τους ζωή ή όταν αρχίζουν να κάνουν σεξ με μεγαλύτερη συχνότητα. Η χρήση σπερματοκτόνων ή διαφράγματος μπορεί επίσης να αυξήσει τη συχνότητα των ουρολοιμώξεων.

Οι λοιμώξεις αναπτύσσονται επίσης όταν η ουροδόχος κύστη δεν αδειάζει εντελώς. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκληθεί από τα εξής:

  • Φράξιμο (πέτρα) στους ουρητήρες, τα νεφρά ή την ουροδόχο κύστη, το οποίο εμποδίζει τη ροή των ούρων μέσω της ουροφόρου οδού
  • Στενωμένος (ή τσακισμένος) σωλήνας στην ουροφόρο οδό
  • Προβλήματα με τους μυς ή τα νεύρα της πυέλου

 

Ποιοι άλλοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο ουρολοίμωξης;


Κλικ για μεγένθυση

Έχετε περισσότερες πιθανότητες να πάθετε ουρολοίμωξη εάν:

  • Έχετε πάθει ουρολοίμωξη στο παρελθόν
  • Έχετε κάνει περισσότερα από ένα παιδιά
  • Πάσχετε από διαβήτη
  • Είστε παχύσαρκη

Η εμμηνόπαυση επίσης αυξάνει τον κίνδυνο ουρολοίμωξης. Κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται. Η μείωση αυτή μπορεί να προκαλέσει μεταβολές στους ιστούς γύρω από την ουρήθρα, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε ουρολοίμωξη.

Οι ουρολοιμώξεις εμφανίζονται και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εάν είστε έγκυος και πιστεύετε ότι μπορεί να έχετε ουρολοίμωξη, πρέπει να ενημερώσετε εγκαίρως τον γιατρό σας. Εάν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα τόσο σε εσάς όσο και στο μωρό σας.

 

Ποιες είναι οι ενδείξεις της ουρολοίμωξης;

Μια ένδειξη είναι η έντονη ανάγκη για ούρηση, η οποία δεν μπορεί να καθυστερήσει (επιτακτική ούρηση). Κατά τη ροή των ούρων, υπάρχει ένας οξύς πόνος ή κάψιμο στην ουρήθρα, το οποίο ονομάζεται δυσουρία. Η ανάγκη για ούρηση επιστρέφει μετά από λίγα λεπτά (συχνοουρία). Ενδεχομένως να υπάρχει ένας πόνος στο κάτω μέρος της κοιλιακής χώρας, στην πλάτη ή στα πλευρά.

Μπορεί επίσης να υπάρχουν και σημεία που σχετίζονται με τα ούρα. Δηλαδή, τα ούρα μπορεί:

  • Να έχουν έντονη οσμή
  • Να έχουν θολή όψη
  • Να έχουν ορισμένες φορές μια μικροποσότητα αίματος

Το αίμα στα ούρα μπορεί να οφείλεται στην ουρολοίμωξη, αλλά μπορεί να προκληθεί και από άλλα προβλήματα. Ενημερώστε εγκαίρως τον γιατρό σας εάν παρατηρήσετε αίμα στα ούρα σας.

Εάν τα βακτήρια εισέλθουν στους ουρητήρες και εξαπλωθούν στα νεφρά, τα συμπτώματα μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν τα εξής:

  • πόνος στην πλάτη
  • ρίγη
  • πυρετός
  • ναυτία
  • εμετός

Εάν έχετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, ενημερώστε αμέσως τον γιατρό σας. Οι νεφρικές λοιμώξεις είναι σοβαρές. Πρέπει να αντιμετωπίζονται εγκαίρως.

Τα συμπτώματα που συνδέονται με την ουρολοίμωξη, όπως η επώδυνη ούρηση, μπορούν να προκληθούν και από άλλα προβλήματα (όπως μια λοίμωξη του κόλπου ή του αιδοίου). Μπορεί να χρειαστούν εξετάσεις για την επαλήθευση της διάγνωσης. Μην αμελήσετε να ενημερώσετε τον γιατρό σας εάν παρουσιάσετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση των ουρολοιμώξεων;

Ο γιατρός σας μπορεί αρχικά να σας υποβάλλει σε μια απλή εξέταση, η οποία ονομάζεται γενική εξέταση ούρων, για να διαπιστώσει εάν έχετε ουρολοίμωξη. Για την εξέταση αυτή, θα σας ζητηθεί να δώσετε ένα δείγμα ούρων. Το δείγμα αυτό θα εξεταστεί στο εργαστήριο για την παρουσία λευκών/ερυθρών αιμοσφαιρίων και βακτηρίων. Τα φυσιολογικά ούρα δεν πρέπει να περιέχουν βακτήρια ή κύτταρα του αίματος. Εάν κάποιο από αυτά εμφανιστεί στα ούρα, τότε μπορεί να έχετε ουρολοίμωξη.

Το δείγμα ούρων μπορεί επίσης να αναπτυχθεί σε καλλιέργεια (μια ουσία που προάγει την ανάπτυξη των βακτηρίων) για να προσδιοριστεί ο τύπος των βακτηρίων. Μπορεί επίσης να δοκιμαστούν διάφορα αντιβιοτικά στο δείγμα, για να διαπιστωθεί ποιο από αυτά καταστρέφει πιο αποτελεσματικά τα βακτήρια. Αυτό ονομάζεται δοκιμασία ευαισθησίας.

 

Πώς αντιμετωπίζονται οι ουρολοιμώξεις;

Για την αντιμετώπιση των ουρολοιμώξεων χρησιμοποιούνται αντιβιοτικά. Ο τύπος, η δόση και η διάρκεια χορήγησης της αντιβιοτικής θεραπείας εξαρτώνται από τον τύπο των βακτηρίων που προκαλούν τη λοίμωξη και από το ιατρικό ιστορικό σας.

Η θεραπεία είναι συνήθως γρήγορη και αποτελεσματική. Τα περισσότερα συμπτώματα εξαφανίζονται σε 1-2 ημέρες. Είναι σημαντικό να πάρετε ολόκληρη τη φαρμακευτική αγωγή σας ακόμη και αν τα συμπτώματά σας εξαφανιστούν πριν ολοκληρωθεί το διάστημα που προβλέπεται στη συνταγή του ιατρού. Εάν σταματήσετε πρόωρα τη θεραπεία, η λοίμωξη μπορεί να εξακολουθήσει να υπάρχει ή να επανέλθει μετά από λίγο καιρό.

Για πιο σοβαρές λοιμώξεις, όπως οι νεφρικές, μπορεί να χρειαστεί να παραμείνετε στο νοσοκομείο. Η θεραπεία αυτών των λοιμώξεων χρειάζεται περισσότερο χρόνο και μπορεί να σας χορηγηθεί ενδοφλέβια φαρμακευτική αγωγή (μέσω ενός σωλήνα στη φλέβα σας).

 

Τι είναι η υποτροπιάζουσα λοίμωξη;

Εάν έχετε περισσότερες από δύο ουρολοιμώξεις κατά τη διάρκεια ενός έτους, αυτό ονομάζεται υποτροπιάζουσα λοίμωξη. Το πρώτο βήμα της θεραπείας είναι ο εντοπισμός της αιτίας. Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπιάζουσας λοίμωξης είναι οι εξής:

  • Συχνή σεξουαλική επαφή
  • Νεαρή ηλικία κατά την πρώτη ουρολοίμωξη
  • Χρήση σπερματοκτόνου
  • Χρήση διαφράγματος
  • Νέος σεξουαλικός σύντροφος

Οι υποτροπιάζουσες λοιμώξεις αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά. Μία με δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, μπορεί να υποβληθείτε σε μια εξέταση ούρων για να διαπιστωθεί εάν η λοίμωξή σας έχει αντιμετωπιστεί. Μπορεί επίσης να σας συσταθεί να αλλάξετε τη μέθοδο αντισύλληψης που χρησιμοποιείτε. Εάν παθαίνετε συχνά ουρολοιμώξεις μέσω της σεξουαλικής επαφής, μπορεί να σας δοθεί ένα αντιβιοτικό που πρέπει να παίρνετε σε μονές δόσεις μετά το σεξ.

 

Πώς μπορούν να προληφθούν οι ουρολοιμώξεις;

Η πρόληψη των ουρολοιμώξεων μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους:

  • Μετά από μια κένωση ή ούρηση, πρέπει να σκουπίζεστε από εμπρός προς τα πίσω.
  • Πλύνετε το δέρμα γύρω από τον πρωκτό και την περιοχή των γεννητικών οργάνων.
  • Αποφύγετε τη χρήση κολπικών πλύσεων, πούδρας και αποσμητικών σπρέι.
  • Πίνετε πολλά υγρά (συμπεριλαμβανομένου του νερού) για την απομάκρυνση των βακτηρίων από το ουροποιητικό σας σύστημα.
  • Αδειάστε την ουροδόχο κύστη σας αμέσως μόλις νιώσετε την ανάγκη ή περίπου κάθε 2-3 ώρες.
  • Δοκιμάστε να αδειάζετε την ουροδόχο κύστη σας πριν και μετά το σεξ.
  • Φοράτε εσώρουχα με βαμβακερό καβάλο.

Ο χυμός κράνμπερι χωρίς γλυκαντικά και τα χάπια κράνμπερι μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο ουρολοίμωξης. Η ακριβής ποσότητα του χυμού ή των χαπιών και το διάστημα που πρέπει να τα πάρετε για την πρόληψη της λοίμωξης, βρίσκονται υπό μελέτη. Η θεραπεία με κρέμα ή χάπια οιστρογόνων επίσης ερευνάται ως μια μέθοδος πρόληψης των ουρολοιμώξεων στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.